De stichting Beschermd Dorpsgezicht Amstenrade (verder aan te geven met BDA) is opgericht in 1979 op particulier initiatief.
Het doel van de Stichting is het beschermen en het in stand houden van een gebied, waarin zich meerdere monumenten bevinden in een onderlinge samenhang. Niet alleen de monumenten, maar de gehele omgeving verdienen beschermende maatregelen.
Ook die gebouwen, woonhuizen, die door hun karakteristieke uiterlijk bijdragen aan de sfeer van het beschermd gebied zijn beschermd. Dat wil niet zeggen, dat in het beschermd gebied totaal geen wijzigingen kunnen plaats vinden, maar de wijzigingen moeten aangepast zijn aan de omgeving.
Zoals zo mooi, maar ook een beetje ingewikkeld, omschreven in zijn algemeenheid door de Rijksdienst voor de Monumentenzorg. Beschermde stads- of dorpsgezichten zijn groepen van onroerende zaken die van algemeen belang zijn wegens hun schoonheid, hun onderlinge samenhang (ruimtelijk of structureel) en hun cultuurhistorische waarde.
De middelen en activiteiten om het primaire doel, maar ook ter ondersteuning van het primaire doel, te bereiken zijn:
-
Tweemaandelijkse bijeenkomsten van de leden van de stichting.
-
Publikaties, lezingen, rondleidingen, evenementen.
-
Participatie in het gemeentelijk monumenten beleid door onder andere zitting in gemeentelijke monumenten commissie.
-
Contacten onderhouden met de Rijksdienst voor de monumentenzorg, provincie en gemeente.
-
Bewoners van het gebied informeren en eventueel adviseren.
-
Het eigen maken van historische en heemkundige waarden en informatie.
- Het signaleren van ongewenste ontwikkelingewn in het gebied.
- Betrokkenheid en inspraak bij bestemmingsplannen betreffende het gebied.
Voorbeelden van directe activiteiten om het gestelde doel te bereiken:
· Uitgave van de boeken Oud Austroa, In de Sjeem van de Kloes, het Riddergeslacht Huyn van Amstenrade en verschillende publicaties.
· De restauratie van het monumentale kerkorgel in de parochiekerk bewerkstelligd en begeleid.
· De aanstraling van de voorgevel van de kerk gerealiseerd.
· Participatie in het werk van de gemeentelijke monumentecommissie.
· Medewerking aan de gemeentelijke Open Monumentendagen.
· Deelname en begeleiding van de Stichting onderhoud van het kerkorgel.
· Samenwerking met zusterorganisaties als Historie Schinnen, IVN.